Złoty nienaturalnie się osłabia. Czy Polacy sami zabiją modę na Polskę?
W poniedziałek polska waluta wyraźnie się osłabiła, mimo że okoliczności na świecie powinny jej sprzyjać. Czy to symptom pogorszenia wizerunku Polski?
W poniedziałek polska waluta wyraźnie się osłabiła, mimo że okoliczności na świecie powinny jej sprzyjać. Czy to symptom pogorszenia wizerunku Polski?

opublikowano: 2026-11-02 13:10
Posłuchaj

Zostań subskrybentem
i słuchaj tego oraz wielu innych artykułów w pb.pl
W piątek wieczorem rząd użył policji, by umożliwić odsunięcie od władzy w Trybunale Konstytucyjnym (TK) jego prezesa Bogdana Święczkowskiego. Celem rządu jest dopuszczenie do rozpoczęcia kadencji czterech członków TK, których powołał Sejm, a których jednocześnie prezydent Karol Nawrocki i prezes Święczkowski nie chcieli dopuścić do pracy. W istocie walka toczy się o kontrolę nad organem, który od ponad dekady jest dysfunkcyjny.
Kryzys polityczny i konstytucyjny w Polsce się pogłębia. Czy wpłynie to na postrzeganie kraju przez inwestorów i zwiększenie premii za ryzyko, którą płacimy za przyciąganie kapitału?
Już w poniedziałek było widać symptomy negatywnej reakcji. Złoty osłabiał się o 0,5 proc. wobec euro. Nie jest to duży spadek, ale to 12 spośród najgorszych dni dla złotego w 2026 r.
Znaczenia tej deprecjacji dodaje fakt, że odbywa się ona w okolicznościach teoretycznie korzystnych dla polskiej waluty. Spadek cen ropy i umocnienie euro wobec dolara zwiększają apetyt inwestorów finansowych na ryzyko. Zwykle gdy kapitał płynie do euro, polska waluta na tym korzysta. W dwóch trzecich przypadków umocnienia euro wobec dolara w tym roku złoty umacniał się jednocześnie wobec euro.
Tym razem jest odwrotnie – euro jest silniejsze, a złoty słabszy. To sugeruje, że są jakieś specyficznie polskie czynniki, na które reaguje rynek.
Może być jednak inne wyjaśnienie osłabienia złotego niż kryzys polityczny. W piątek opublikowano dane o inflacji w Polsce, która okazała się wyraźnie niższa od prognoz. Wyniosła w październiku 3,5 proc. rok do roku wobec oczekiwanych 3,7 proc. A dodatkowo niższa od oczekiwań okazała się inflacja bazowa, czyli nieuwzględniająca cen żywności i energii.
Na rynku te dane zostały odczytane jako gwóźdź do trumny idei podwyżek stóp procentowych przez Radę Polityki Pieniężnej w tym roku. A ponieważ powszechnie oczekuje się podwyżek stóp przez Europejski Bank Centralny, złoty osłabia się wobec euro. Ruch negatywny dla złotego zaczął się w istocie w piątek po danych inflacyjnych.
Bez względu na to, co wywołało poniedziałkowe osłabienie złotego, kryzys konstytucyjny w Polsce ma negatywny wpływ na postrzeganie polskich aktywów. Tylko jedna sesja to za mało, by ten wpływ zauważyć.
Rynki żyją pewnymi narracjami. Przekonaniami podzielanymi przez dużą część inwestorów. Te narracje kształtują się pod wpływem dziesiątek czynników i nie zmieniają w lewo i prawo pod wpływem każdego z nich.
Narracja jest jak lawina. Możesz tupać 100 razy nóżką i nic się nie dzieje, ale za 101 razem czapa się urwie i poleci.
Dobry przykład: nagły zwrot rynków w stronę polskich aktywów na wiosnę 2023 r. Wtedy zaczęło się masywne umocnienie złotego, hossa na giełdzie itd. Skąd to się wzięło? Było kilka czynników, jak spadek cen gazu, poprawa salda obrotów bieżących, gra na zakończenie kryzysu inflacyjnego, bardzo niskie ceny polskich aktywów. Ale konia z rzędem temu, kto wymieni ten najważniejszy. Inwestorzy zagraniczni z jakiegoś powodu uznali, że Polska jest tak tania, że trzeba tu wejść mocniej. Takie historie rozchodzą się po Londynie i Nowym Jorku szybciej, niż trafią do polskich mediów.
Dziś jest wciąż moda na Polskę. Duże fundusze przez wiele kwartałów zwiększały zaangażowanie u nas, szczególnie na giełdzie. Była narracja, że rośniemy szybko, wydajemy dużo z budżetu na inwestycje, jesteśmy wciąż tani i niedocenieni przez światowy kapitał.
Ta moda wciąż jest. Tuż przed wejściem policji na teren TK duży bank inwestycyjny z USA wydał rekomendację, by przeważać polskie akcje.
Ale pojawiają się też sygnały odwracania pozytywnej narracji. Zaczynają się pytania, czy rząd w ogóle umie kontrolować sytuację w budżecie. Czy panuje nad tym? Pytania, jak będzie wyglądać totalnie podzielona Polska po wyborach 2027. Co będzie, gdy przestaną szeroką falą płynąć fundusze UE? Spór o TK dodaje tylko pytania, czy Polską da się rządzić. Tu nie chodzi o formalny kształt instytucji, kapitału to nie obchodzi. Chodzi po prostu o stabilność i zarządzalność. Dziś pupilkiem regionu są Węgry, nie my.
To jest tupanie nóżką w drugą stronę. Nikt, absolutnie nikt nie powie, czy i kiedy narracja wobec Polski się odwróci. Ale jak się odwróci, to już się nie da tego zatrzymać i będziemy płacić cenę słabszej waluty i wyższych stóp procentowych.
Nie wyciągałbym więc wniosku, że skoro dziś nic nie tąpnęło, to znaczy, iż ta cała sprawa nie ma wpływu.
Texto de Puls Biznesu tal como lo publicó, leído de su página y mostrado aquí con el formato de El Autómata. El original, en pb.pl · Volver a la noticia de El Autómata