Sprawa Glapińskiego i Trybunału Stanu. NBP: ruch Sejmu nie sparaliżuje banku
NBP po raz kolejny podkreśla, że dalsze postępowanie Sejmu w sprawie pociągnięcia prezesa Adama Glapińskiego przed Trybunał Stanu, niezależnie od jego wyniku, n
NBP po raz kolejny podkreśla, że dalsze postępowanie Sejmu w sprawie pociągnięcia prezesa Adama Glapińskiego przed Trybunał Stanu, niezależnie od jego wyniku, n
„Dalsza ewentualnie realizowana procedura w Sejmie RP, związana z powyższym Sprawozdaniem, niezależnie od jej wyniku, nie będzie mieć żadnego znaczenia z perspektywy dalszego funkcjonowania Narodowego Banku Polskiego” – napisano w stanowiskach Zarządu NBP i Rady Polityki Pieniężnej w sprawie niezależności banku centralnego i jego organów.
W opublikowanych stanowiskach podkreślono, że wynika to w szczególności z faktu, iż przepisy ustawy o Trybunale Stanu, w zakresie dotyczącym instytucji „zawieszenia w czynnościach”, nie mają zastosowania do prezesa NBP. Bank centralny powołuje się w tym kontekście na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 11 stycznia 2024 r.
Istotnie, w tekście ujednoliconym ustawy o Trybunale Stanu czytamy, iż zdanie „uchwała Sejmu o pociągnięciu do odpowiedzialności przed Trybunałem Stanu powoduje zawieszenie w czynnościach osoby, której dotyczy” utraciło moc z dniem 26 stycznia 2024 r. „w zakresie, w jakim umożliwia zawieszenie w czynnościach Prezesa Narodowego Banku Polskiego wskutek podjęcia przez Sejm, bezwzględną większością głosów w obecności co najmniej połowy ustawowej liczby posłów, uchwały o pociągnięciu Prezesa Narodowego Banku Polskiego do odpowiedzialności przed Trybunałem Stanu”.
Słowem, o ile co do zasady z chwilą podjęcia takiej uchwały osoba objęta wnioskiem zostaje zawieszona w czynnościach związanych ze sprawowaniem urzędu, to w przypadku prezesa banku centralnego sytuacja jest odmienna.
Z naszych informacji wynika, że pod stanowiskiem RPP nie podpisali się wszyscy członkowie RPP. Zabrakło podpisów członków wybranych w 2022 r. przez Senat, tj. Przemysława Litwiniuka, Ludwika Koteckiego i Joanny Tyrowicz. Dwaj pierwsi trafią wkrótce do zarządu NBP. W środę na stronach Senatu pojawiły się wnioski marszałka tej izby z projektami uchwał ws. odwołania Koteckiego i Litwiniuka z funkcji członków RPP, w związku ze złożonymi rezygnacjami.
Czytaj więcej
Pozostałe argumenty przedstawione przez władze banku centralnego oraz Radę Polityki Pieniężnej dotyczą m.in. podstaw i sposobu prowadzenia postępowania przez sejmową Komisję Odpowiedzialności Konstytucyjnej. W oświadczeniach napisano, że działania Komisji względem prezesa NBP są niezgodne z zasadą niezależności banku centralnego ugruntowaną w Konstytucji RP, w prawie pierwotnym Unii Europejskiej, a także w wieloletnim orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego.
Organy przekonują też, że sprawozdanie Komisji zostało przygotowane i uchwalone na podstawie przepisów, które uprzednio podlegały stwierdzeniu niekonstytucyjności. „Zatem nie powinno ono stanowić podstawy do podjęcia przez Sejm RP uchwały o pociągnięciu prezesa NBP do odpowiedzialności konstytucyjnej, ani nie może doprowadzić do prawidłowego wszczęcia postępowania w tym przedmiocie przed Trybunałem Stanu” – oceniono. Podkreślono też, że „niezależny bank centralny będzie realizował swą misję w niezakłócony sposób bez względu na jakąkolwiek wywieraną presję, w tym o charakterze politycznym”.
Czytaj więcej
Stanowiska Zarządu NBP i RPP pojawiają się w momencie, gdy sprawa odpowiedzialności konstytucyjnej prezesa banku centralnego wchodzi w decydującą fazę. Sejmowa Komisja Odpowiedzialności Konstytucyjnej 9 października przyjęła sprawozdanie z prac nad wnioskiem wstępnym i opowiedziała się za pociągnięciem Adama Glapińskiego do odpowiedzialności przed Trybunałem Stanu. Podtrzymała wszystkie osiem zarzutów ze wstępnego wniosku. Wśród nich znalazły się m.in. pośrednie finansowanie deficytu budżetowego poprzez skup obligacji w latach 2020-2021, przeprowadzanie interwencji walutowych bez odpowiedniego upoważnienia zarządu banku, utrudnianie wykonywania obowiązków niektórym członkom RPP i zarządu NBP, a także wprowadzenie ministra finansów w błąd w sprawie prognozowanego wyniku finansowego banku za 2023 r. Komisja wskazuje również na działania sprzeczne z założeniami polityki pieniężnej oraz naruszenie zasady apolityczności prezesa banku centralnego.
NBP konsekwentnie odrzuca te zarzuty. W ocenie banku – przedstawionej choćby w komunikacie z 23 października – postępowanie Komisji miało charakter stronniczy, a zgromadzony materiał dowodowy został zinterpretowany w sposób selektywny. Adam Glapiński przekonywał wcześniej, że cała procedura nie ma podstaw i może negatywnie wpłynąć na relacje Polski z zagranicą.
Głosowanie w Sejmie ma odbyć się w drugiej połowie listopada. Marszałek Sejmu Włodzimierz Czarzasty zapowiadał, że przed podjęciem decyzji przedstawi wyjaśnienia dotyczące m.in. wymaganej większości oraz skutków ewentualnego przyjęcia uchwały. W kalendarzu posiedzeń izby na ten okres znalazły się terminy 17-19 listopada.
Sprawa postawienia Glapińskiego przed Trybunałem Stanu po wyborach parlamentarnych w 2023 r. na pewien czas straciła polityczny impet. Premier Donald Tusk deklarował wówczas, że nie podejmie działań, które mogłyby naruszyć stabilność państwa lub jego reputację za granicą. W ostatnich miesiącach temat ponownie jednak wrócił na pierwszy plan.
Rzeczpospolita solo muestra el principio de este artículo. Sigue en rp.pl
Texto de Rzeczpospolita tal como lo publicó, leído de su página y mostrado aquí con el formato de El Autómata. El original, en rp.pl · Volver a la noticia de El Autómata