Nowe zasady refundacji leków. Te zmiany mają odczuć pacjenci · TVN24 · El Autómata
Lunes, 16 de noviembre de 2026
Portada de las 22:25
Todos los periódicos y la radio, en unoEscrito por IA a partir de 18 medios · Cómo se hace
Edición Polonia
TVN24 · texto original
Nowe zasady refundacji leków. Te zmiany mają odczuć pacjenci
Większe wsparcie dla krajowej produkcji leków i szybszy dostęp pacjentów do terapii to najważniejsze założenia tzw. "szerokiej nowelizacji ustawy refundacyjnej". Pierwsze czytanie odbyło się w czwartek w sejmowej komisji zdrowia. Projekt wywołał jednak kontrowersje. Emocje wzbudziły propozycje premiowania szpitali za stosowanie najtańszych leków.
Foto: vía TVN24
Piotr Dariusz Wójcik · TVN24Publicado 6 nov, 14:55Ver en tvn24.pl
Mateusz Oczkowski (Ministerstwo Zdrowia): odkryją państwo, co rządzi wyborem terapii w danym szpitalu
Źródło zdj. gł.: Shutterstock
Większe wsparcie dla krajowej produkcji leków i szybszy dostęp pacjentów do terapii to najważniejsze założenia tzw. "szerokiej nowelizacji ustawy refundacyjnej". Pierwsze czytanie odbyło się w czwartek w sejmowej komisji zdrowia. Projekt wywołał jednak kontrowersje. Emocje wzbudziły propozycje premiowania szpitali za stosowanie najtańszych leków.
Pacjenci będą mogli kupować leki produkowane w Polsce nawet o 30 procent taniej, a firmy inwestujące w lokalną produkcję otrzymają dodatkowe zachęty cenowe.
Kontrowersje wzbudziła propozycja wprowadzenia katalogu terapii równoważnych. Co to oznacza?
Ustawa, nad którą pochylili się posłowie, zakłada gruntowną reformę refundacji oraz wprowadzenie nowych rozwiązań zwiększających dostępność terapii dla pacjentów.
Nowelizacja ustawy refundacyjnej. Co się zmieni dla pacjentów?
- Pacjenci zyskają szybszy dostęp do potrzebnych leków dzięki uproszczonym procedurom refundacyjnym. Zmiany obejmą między innymi zakup leków stosowanych w chorobach rzadkich, sprowadzanie leków z zagranicy, udział przedstawicieli pacjentów w procesie refundacji oraz zasady finansowania terapii ze środków publicznych - informował wówczas rzecznik rządu Adam Szłapka.
- Głównym celem projektu jest wzmocnienie bezpieczeństwa lekowego Polski. W obliczu obecnych wyzwań geopolitycznych proponowane rozwiązania, w tym wsparcie dla krajowej produkcji farmaceutycznej, wpisują się bezpośrednio w priorytety państwa oraz w nowe kierunki działań na forum Unii Europejskiej - powiedziała podczas czwartkowego posiedzenia komisji zdrowia wiceszefowa Ministerstwa Zdrowia (MZ) Katarzyna Kacperczyk.
Leki produkowane w Polsce będą tańsze nawet o jedną trzecią
Jedną z kluczowych zmian zaproponowanych w projekcie będzie możliwość zakupu leków produkowanych w Polsce nawet o 30 proc. taniej oraz wprowadzenie Krajowej Listy Leków Krytycznych, obejmującej substancje czynne o szczególnym znaczeniu dla bezpieczeństwa lekowego państwa.
- W naszym mniemaniu pełne bezpieczeństwo w zakresie dostępności do produktu stanowi wyprodukowanie całkowite leku, czyli również substancji czynnej. Zamierzamy wspierać transfer technologiczny w zakresie przenoszenia produkcji do Polski w perspektywie trzyletniej. Działałoby to tak, że firma ma trzy lata na przeniesienie produkcji - zapowiadał w kwietniu w Sejmie Mateusz Oczkowski, dyrektor Departamentu Polityki Lekowej i Farmacji w Ministerstwie Zdrowia.
W zamian za inwestycję w lokalną produkcję firma mogłaby liczyć na cenową zachętę dla wykupujących leki pacjentów - mieliby oni płacić za te farmaceutyki mniej przy okienku. Taki mechanizm już funkcjonuje, ale zachęta jest o połowę niższa. Jeśli zarówno substancja czynna, jak i ostateczna postać leku powstają w Polsce bonifikata, czyli w praktyce korzyść dla pacjenta, wynosi 15 proc.
To ważne również w kontekście bezpieczeństwa lekowego kraju, bo uzależnienie Polski i Europy od Azji w kwestii dostaw substancji czynnych, niezbędnych do produkcji leków, sięga aż 70-80 procent.
Szybszy dostęp do terapii i cyfryzacja importu leków
Katarzyna Kacperczyk mówiła w czwartek w Sejmie, że nowelizacja ma też na celu zapewnienie pacjentom szybszego dostępu do potrzebnych terapii poprzez uproszczenie procedur refundacyjnych, ograniczenie obciążeń administracyjnych i usprawnienie funkcjonowania całego systemu.
Projekt przewiduje wyłączenie z refundacji leków wydawanych bez recepty (OTC), przyznanie przedstawicielom pacjentów prawa obecności na negocjacjach cenowych i posiedzeniach zespołów koordynacyjnych oraz zmian korzystnych z punktu widzenia pacjentów z chorobami rzadkimi. Chodzi o wprowadzenie definicji leku sierocego (stosowanego w chorobie rzadkiej) oraz stosowania wyceny opartej na wielokryterialnej analizie dla chorób rzadkich.
Rządzący planują utworzyć nową kategorię dostępności dla leków nieonkologicznych w ambulatoryjnej opiece specjalistycznej. W praktyce ma to polegać na przeniesieniu części leków dostępnych obecnie w programach lekowych do stosowania w przychodniach. To duże ułatwienie dla pacjentów, którzy obecnie muszą dojeżdżać często po kilkaset kilometrów do szpitala prowadzącego leczenie ich choroby.
W szerokiej nowelizacji ustawy refundacyjnej chodzi również między innymi o pełną cyfryzację importu docelowego, w ramach której wnioski będą składane przez Internetowe Konto Pacjenta. Import docelowy to procedura umożliwiająca ściągnięcie do kraju leku, który nie jest dopuszczony do obrotu w Polsce, ale potrzebnego do ratowania życia lub zdrowia pacjenta.
Najtańsze leki w szpitalach. Kontrowersje wokół terapii równoważnych
Najwięcej emocji wzbudziła propozycja utworzenia przez ministra zdrowia katalogu tzw. terapii równoważnych, w którym premiowane finansowo przez Narodowy Fundusz Zdrowia (NFZ) miałyby być szpitale stosujące najtańsze leki. O tym rozwiązaniu mówił w rozmowie z tvn24.pl we wrześniu Mateusz Oczkowski, dyrektor Departamentu Polityki Lekowej i Farmacji w Ministerstwie Zdrowia.
- Chodzi o ustawienie konkretnych terapii. Mamy takie obszary jak reumatologia, gastroenterologia czy alergologia, w których leki biologiczne takiej liniowości nie mają, bo nigdy nie została stworzona. Kraje europejskie robią natomiast gradację w zakresie tego, kiedy jaki produkt zastosować i ma tu znaczenie aspekt cenowy. W pierwszej kolejności stosuje się leki najtańsze, a potem, jeśli jest nieskuteczność, sięga się po te droższe - wyjaśnia Mateusz Oczkowski.
Zdaniem Michała Byliniaka z INFARMY (Związek Pracodawców Innowacyjnych Firm Farmaceutycznych) oraz Ireny Rej z Izby Gospodarczej Farmacja Polska, rozwiązanie to doprowadzi do wywierania presji ekonomicznej na lekarzy i zmusi placówki do kupowania najtańszych zamienników.
Eksperci skrytykowali również wprowadzenie obligatoryjnych limitów wydatków (CAP-ów) dla leków bez refundowanego odpowiednika, co w ocenie mec. Katarzyny Czyżewskiej z Kancelarii Adwokackiej Czyżewscy oraz INFARMY uniemożliwi leczenie rosnącej liczbie pacjentów z chorobami przewlekłymi i przerzuci całe ryzyko finansowe na producentów.
Ministerstwo Zdrowia odpowiada na zarzuty branży farmaceutycznej
Do tych zarzutów w mocnych słowach odniósł się na wczorajszym posiedzeniu Mateusz Oczkowski, dyrektor Departamentu Polityki Lekowej i Farmacji w MZ. - Nie można powiedzieć, że sobie wybieramy to, co nam pasuje i nie uwzględniamy postulatów. Nie uwzględniamy, bo być może uderzają zbyt mocno w bezpieczeństwo i kontynuację leczenia pacjentów - ripostował.
Jak tłumaczył, tzw. receptariusze, czyli terapie równoważne obowiązują w większości krajów nordyckich, a także Hiszpanii, Czechach, Holandii czy Austrii.
- Zarzut, że stymulacja finansowa co do wyboru terapii zamknie rynek, to hipokryzja ze strony firm. Widzieliście państwo artykuły o tym, ile branża zapłaciła lekarzom za stymulowanie wyboru terapii poprzez konferencje, szkolenia czy raporty. Może powinniśmy zrobić challenge, sprawdzić, jak w szpitalu dane terapie są stosowane ze względu na firmę farmaceutyczną i czy to jest zgodne z raportami przejrzystości. Być może się okaże, że odkryją państwo, co rządzi wyborem terapii w danym szpitalu. To rozwiązanie jest po to, żeby przeciwdziałać takiemu "marketingowi porefundacyjnemu" - powiedział.
Wyjaśnijmy, Oczkowski nawiązał w tej sposób do publikacji Rzeczpospolitej z 29 października, dotyczącej zapisów dotyczących rejestru współpracy firm farmaceutycznych m.in. z lekarzami, jakie mogą się znaleźć w nowej polityce lekowej państwa na lata 2027-2032.
W artykule czytamy, że w 2025 r. świadczenia przekazane na rzecz przedstawicieli zawodów medycznych przez firmy należące do związku INFARMA opiewały na 161 mln zł, z czego 87 mln zł to koszty z tytułu świadczonych usług, a 75 mln zł to wydatki poniesione w związku z wydarzeniami. Średnia wartość wynagrodzenia dla medyka wyniosła 4178,90 zł.