Posłuchaj

Zostań subskrybentem
i słuchaj tego oraz wielu innych artykułów w pb.pl
W pierwszych dziewięciu miesiącach tego roku rosyjski werbunek objął m.in. Zimbabwe, Burundi i Sierra Leone. Wcześniej próby powstrzymania wyjazdów swoich obywateli do Rosji podejmowały Kenia i Republika Południowej Afryki. Według prezentacji program rekrutacyjny ma służyć „zrekompensowaniu ogromnych strat i niedoboru ludzi, których można zmobilizować”.
Rosja kusi Afrykanów zarobkami i obywatelstwem
Rosyjskie władze nie przyznały publicznie, że wykorzystują cudzoziemców do walki przeciwko Ukrainie. Kreml utrzymuje, że kraj dysponuje wystarczającymi zasobami ludzkimi do prowadzenia wojny. We wrześniu prezydent Władimir Putin odrzucił spekulacje, jakoby zamierzał wkrótce ogłosić kolejną mobilizację w Rosji.
W coraz większej liczbie państw afrykańskich narastają obawy związane z rosyjskimi próbami pozyskiwania rekrutów. Relatywnie niski poziom zamożności wielu mieszkańców kontynentu ułatwia werbownikom przyciąganie kandydatów obietnicami atrakcyjnych zarobków. Część osób ma być przekonywana do wyjazdu ofertami cywilnego zatrudnienia, m.in. w gastronomii i transporcie, które nie odpowiadają późniejszemu przeznaczeniu rekrutów.
Rodziny niektórych osób, które wyjechały do Rosji, oraz raport Amnesty International opublikowany we wrześniu wskazują również na obietnice wysokich premii za podpisanie umowy, atrakcyjnych wynagrodzeń i możliwości uzyskania rosyjskiego obywatelstwa.
Kraje Afryki protestują przeciwko rosyjskiemu werbunkowi
Władze Botswany i Republiki Południowej Afryki publicznie ostrzegały przed ofertami pracy w Rosji, które mogą okazać się próbą werbunku do wojska. Z kolei w Zimbabwe zatrzymano dwóch obywateli Rosji podejrzewanych o prowadzenie rekrutacji na potrzeby rosyjskich sił zbrojnych.
Bezpośrednie apele do Moskwy o zaprzestanie tych działań wystosowały również Kenia i Ghana. Kenijscy politycy szacują, że do rosyjskiego wojska zwerbowano co najmniej 1000 obywateli ich kraju. Na początku tego roku szef kenijskiej dyplomacji Musalia Mudavadi udał się do Moskwy, aby zaprotestować przeciwko tej praktyce.
Z dokumentu, na który powołuje się agencja Bloomberg, wynika, że Rosja koncentruje działania w państwach charakteryzujących się słabymi standardami demokratycznymi, ograniczoną wolnością prasy i nieskutecznym wymiarem sprawiedliwości. Rzecznik Kremla Dmitrij Pieskow nie odpowiedział na prośbę o komentarz.
Rekrutacja z Burundi wzrosła ponad 20-krotnie
Między 1 stycznia a 30 września Rosja zwerbowała 699 mężczyzn z Burundi. Dla porównania, w całym 2025 r. było ich 30. Liczba rekrutów z Zimbabwe wzrosła w tym okresie do 530, wobec 65 w poprzednim roku. Znaczący wzrost odnotowano również w Demokratycznej Republice Konga, Sierra Leone, Sudanie i Kamerunie.
Prezentacja zawiera także przykład internetowego ogłoszenia, które miało być wykorzystywane w Zimbabwe. Widać na nim Afrykanina w mundurze wojskowym, a oferta promuje „program dla specjalistów z Zimbabwe” z ograniczoną liczbą miejsc. Zainteresowani są zachęcani do kliknięcia odnośnika i rozwiązania testu sprawdzającego, czy spełniają wymagania. Ogłoszenie nie informuje wprost, że osoby, które zgłoszą się do programu, mogą ostatecznie trafić na front wojny z Ukrainą.
Rosja zmienia strategię rekrutacji w Afryce
Rosja po raz pierwszy od rozpoczęcia pełnoskalowej inwazji na Ukrainę rozpoczęła też werbunek na Madagaskarze. W kraju tym w ubiegłym roku doszło do wojskowego zamachu stanu, a nowe władze zacieśniły relacje z Moskwą. Rosja dostarczała Madagaskarowi m.in. sprzęt wojskowy i żywność.
Jednocześnie w co najmniej dziewięciu krajach afrykańskich Rosja niemal całkowicie wstrzymała rekrutację do swoich sił zbrojnych. Zamiast tego próbuje pozyskiwać obywateli tych państw do pracy w rosyjskim przemyśle obronnym – wynika z prezentacji, do której dotarła agencja Bloomberg.
Według danych zebranych przez ukraiński wywiad Rosja podpisała kontrakty wojskowe z 45 959 cudzoziemcami pochodzącymi ze 151 państw. W tej grupie znalazło się 5451 obywateli krajów afrykańskich.