Posłuchaj

Zostań subskrybentem
i słuchaj tego oraz wielu innych artykułów w pb.pl
Nordea musi również pokryć koszty postępowania. Bank uniknął tym samym kary w wysokości 883 mln EUR, której domagały się organy ścigania.
Już w 2019 r. Nordea utworzyła rezerwę w wysokości 75 mln EUR, czyli równowartość około 93,7 mln EUR, na poczet ewentualnej grzywny.
Podejrzane transakcje na 3,48 mld EUR
Nordea została oskarżona o naruszenie przepisów dotyczących przeciwdziałania praniu pieniędzy w związku z transakcjami o łącznej wartości 3,48 mld EUR przeprowadzonymi w latach 2012–15.
Sprawę przeciwko Nordei wszczęły i prowadziły duńska jednostka zajmująca się zwalczaniem poważnej przestępczości oraz specjalna jednostka prokuratury.
Według prokuratury Nordea niewystarczająco kontrolowała rosyjskich klientów obsługiwanych przez oddział banku w centrum Kopenhagi. Bank nie dołożył odpowiednich starań, by ustalić, kim są ci klienci i dokąd przekazują pieniądze.
Prokuratura zarzucała również bankowi wyłączenie ponad 200 tys. alertów dotyczących podejrzenia prania pieniędzy oraz niewystarczający nadzór nad współpracą z kantorami wymiany walut, w których wykorzystywano banknoty o nominale 500 EUR. Wysokimi nominałami chętnie posługiwali się przestępcy.
Sprawa Nordei ciągnęła się przez dekadę
Sprawa rozpoczęła się dziesięć lat temu, gdy duński Urząd Nadzoru Finansowego złożył zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa przez Nordeę. Później doszło do kilku przeszukań, a latem 2024 r. bankowi ostatecznie przedstawiono zarzuty.
Nordea sama przyznała, że stosowane wówczas przez nią procedury przeciwdziałania praniu pieniędzy pozostawiały wiele do życzenia. Dlatego już w 2019 r. bank utworzył rezerwę w wysokości 93,7 mln EUR na pokrycie ewentualnej kary za naruszenie przepisów.
– Nasze systemy i procedury sprzed dziesięciu lat mogły być lepsze, zwłaszcza z dzisiejszej perspektywy. Istnieje jednak różnica między tym, że można było coś zrobić lepiej, a popełnieniem czynu zabronionego – mówił wcześniej dziennikowi „Borsen” Anders Holkmann Olsen, główny prawnik Nordei.
To właśnie on reprezentował bank w postępowaniu.
Prokuratura chciała 883 mln EUR od Nordei
Obrońcy Nordei z kancelarii Gorrissen Federspiel, Kroman Reumert i Bruun & Hjejle argumentowali, że bank nie może zostać ukarany tak wysoką grzywną, jakiej domagała się prokuratura.
Ta chciała bowiem, by sąd zastosował wobec banku najsurowszą sankcję i zobowiązał go do zapłaty 883 mln EUR za zarzucane naruszenia. Kwota ta odpowiadała 25 proc. wartości wszystkich transakcji objętych sprawą.
Gdyby sąd przychylił się do tego wniosku, byłaby to najwyższa kara za naruszenie przepisów dotyczących przeciwdziałania praniu pieniędzy w historii Danii. Przewyższyłaby nawet grzywnę nałożoną na Danske Bank w 2022 r., która w części przypadającej na Danię wyniosła 468 mln EUR z łącznej kwoty 2,05 mld EUR.
Nordea kwestionowała podstawę prawną rekordowej grzywny
Nordea zdecydowanie kwestionowała jednak zasadność tak wysokiej kary. W latach 2012–15 przepisy dotyczące przeciwdziałania praniu pieniędzy znacząco różniły się od obowiązujących obecnie regulacji. Dlatego jednym z głównych przedmiotów sporu prawnego było to, czy bank można skazać na podstawie przepisów przyjętych dopiero po czasie, w którym miało dojść do zarzucanych naruszeń.
Nordea uważała, że nie.
W kopenhaskim sądzie obie strony próbowały przekonać dwóch sędziów i trzech ławników, że to ich argumentacja jest słuszna.
Przez półtora roku w budynku dawnej opery odbywały się rozprawy, podczas których strony posługiwały się obrazowymi porównaniami, próbując wyjaśnić, na czym właściwie polegała sprawa.
Obrona Nordei: prokuratura błędnie przedstawiła fakty
Adwokat Nordei Jacob Skude Rasmussen, partner kancelarii Gorrissen Federspiel, porównał postępowanie do rysunku z ponumerowanymi punktami, które należy połączyć liniami, by ostatecznie uzyskać pełny obraz.
– Połączono ze sobą punkty, które nie mają ze sobą związku. Linie poprowadzono bez zachowania jakiejkolwiek chronologii. To nie daje prawdziwego obrazu sytuacji – powiedział Jacob Skude Rasmussen, gdy Nordea przedstawiła swoje ostatnie argumenty w sprawie.
Z kolei Martin Kromann, prokurator specjalizujący się w przestępczości gospodarczej, określił opowieść Nordea o działaniach banku w zakresie przeciwdziałania praniu pieniędzy mianem „ładnie brzmiącego eufemizmu”.
Możliwa apelacja niezależnie od wyroku
– To po prostu upiększanie rzeczywistości. Bank nie potrafił jednak przygotować odpowiedniego planu podróży ani wyruszyć w drogę, zanim nie było już za późno – stwierdził.
Na razie sprawa doczekała się przynajmniej tymczasowego finału. Ekspert ds. przeciwdziałania praniu pieniędzy Kalle Johannes Rose ocenił wcześniej w rozmowie z „Borsenem”, że niezależnie od rozstrzygnięcia należy prawdopodobnie spodziewać się apelacji.
Artykuł opublikowany za duńskim dziennikiem gospodarczym „Borsen” z Grupy Bonnier.