Posłuchaj

Zostań subskrybentem
i słuchaj tego oraz wielu innych artykułów w pb.pl
Projekcję przygotowano przy założeniu niezmienionych stóp procentowych NBP, w tym stopy referencyjnej na poziomie 3,75 proc. W dokumencie zaznaczono, że uwzględnia ona dane dostępne do 15 października 2026 r. Obejmuje okres od IV kw. 2026 r. do IV kw. 2028 r. Rada Polityki Pieniężnej zapoznała się z jej wynikami na posiedzeniu w dniach 3–4 listopada i pozostawiła stopy bez zmian.
NBP: wyższa inflacja z powodu drogiej energii
Według NBP polska gospodarka, podobnie jak większość gospodarek świata, funkcjonuje pod wpływem przedłużającego się globalnego szoku podażowego na rynkach surowców energetycznych. Od projekcji lipcowej ceny ropy ponownie wzrosły, co jest skutkiem narastania napięć w konflikcie na Bliskim Wschodzie oraz uszkodzeń infrastruktury energetycznej w Arabii Saudyjskiej i Rosji. Podrożały też gaz ziemny, węgiel i surowce rolne. NBP zwraca uwagę, że notowania kontraktów terminowych wskazują, że ceny ropy i gazu osiągną maksimum w IV kw. 2026 r., a w kolejnych kwartałach będą się stopniowo normalizować. Do końca horyzontu projekcji nie wrócą jednak do poziomów sprzed wybuchu konfliktu.
Dynamika cen energii wyniesie 7,1 proc. w 2026 r. i 8,3 proc. w 2027 r., a w 2028 r. spadnie do 2,5 proc.. Inflacja bazowa ma zwiększyć się z 3,0 proc. w 2026 r. do 3,3 proc. w 2027 r., a w 2028 r. obniżyć się do 2,8 proc. Wzrost ceny żywności, który w tym roku wynosi 0,8 proc., zwiększy się do 3,4 proc. w 2027 r. i 2,9 proc. w 2028 r. NBP zakłada, że wzrost kosztów produkcji rolnej, w tym nawozów i transportu, z opóźnieniem przełoży się na ceny żywności.
NBP przypomina, że w 2026 r. na wskaźnik CPI wpływały też zmiany w rządowym programie Ceny Paliw Niżej. Program wstrzymano z końcem czerwca, z krótką przerwą w sierpniu, a rząd przywrócił go 3 października. Zgodnie z obecnym stanem prawnym ma on obowiązywać do końca IV kw. i obniżać w tym czasie dynamikę cen energii.
Wzrost PKB: hamowanie po kulminacji funduszy unijnych
W 2026 r. PKB wzrośnie o 3,6 proc. wobec 3,7 proc. w projekcji lipcowej. W latach 2027–2028 tempo wzrostu wyniesie po 2,8 proc., przy czym dla 2028 r. NBP szacował w lipcu 3,0 proc wzrost PKB. Na tle poprzedniej projekcji średnie tempo wzrostu w horyzoncie pozostaje zbliżone.
NBP zwraca uwagę, że z kulminacją absorpcji środków z KPO wiąże się przyspieszenie nakładów brutto na środki trwałe do 7,2 proc. w 2026 r. W 2027 r. ich dynamika spadnie do 1,5 proc., a w 2028 r. wyniesie 2,6 proc. Wzrost spożycia gospodarstw domowych obniży się z 3,7 proc. w 2025 r. do 3,0 proc. w 2026 r., a następnie do 2,8 proc. i 2,6 proc. NBP wskazuje na wolniejszy wzrost realnych wynagrodzeń, które z opóźnieniem dostosowują się do wyższej inflacji.
Wkład eksportu netto do wzrostu PKB wyniesie w 2026 r. minus 0,1 pkt proc., a w latach 2027 i 2028 będzie dodatni (odpowiednio 0,1 i 0,7 pkt proc.). Wynika to ze spowolnienia popytu krajowego, a w konsekwencji dynamiki importu.
Rynek pracy: wzrost wynagrodzeń i spadek liczby pracujących
Dynamika wynagrodzeń wyniesie 6,0 proc. w 2026 r., 6,3 proc. w 2027 r. i 6,4 proc. w 2028 r. Liczba pracujących, która w 2026 r. wzrośnie o 0,3 proc., w kolejnych latach spadnie o 0,1 proc. i 0,3 proc. Stopa bezrobocia pozostanie niska: 3,3 proc. w 2026 i 2027 r. oraz 3,4 proc. w 2028 r.
Produkt potencjalny, czyli poziom PKB, przy którym gospodarka rośnie bez narastania presji inflacyjnej, będzie rósł średnio w tempie 3,1 proc. rocznie w latach 2026–2028, nieznacznie poniżej średniej wieloletniej. Luka popytowa, czyli procentowe odchylenie bieżącego, rzeczywistego poziomu PKB od poziomu produktu potencjalnego, jest w 2026 r. nieznacznie dodatnia (0,1 proc. PKB potencjalnego), natomiast w latach 2027–2028 spadnie poniżej zera (odpowiednio minus 0,2 proc. i minus 0,4 proc.). NBP ocenia, że osłabiona presja popytowa będzie sprzyjać dezinflacji.
Niepewność i ryzyka dla projekcji
Głównym ryzykiem dla projekcji jest dalszy przebieg konfliktu na Bliskim Wschodzie, wskazuje NBP. Przedłużenie blokady cieśniny Ormuz mogłoby dalej ograniczyć wydobycie i przetwarzanie ropy oraz gazu. Szybkie porozumienie pokojowe i pełne otwarcie cieśniny obniżyłoby natomiast ścieżkę cen surowców energetycznych względem scenariusza centralnego.
Drugim istotnym źródłem niepewności dla inflacji jest planowane na 2028 r. wejście w życie systemu handlu emisjami CO2 w transporcie drogowym i budownictwie (EU ETS2). Skutków tego systemu nie uwzględniono w ścieżce centralnej, ponieważ Polska nie wdrożyła jeszcze odpowiednich przepisów. NBP szacuje, że przy pełnym przeniesieniu kosztów na ceny paliw wzrost ceny uprawnień o każde 10 zł za tonę CO2 podniósłby inflację CPI bezpośrednio o 0,06 pkt proc.
Wśród krajowych ryzyk NBP wymienia także politykę fiskalną przy podwyższonym deficycie sektora finansów publicznych. Bilans czynników niepewności jest zbliżony do symetrycznego dla PKB, a dla inflacji w 2028 r. przeważają ryzyka w górę.
Przedziały 50-procentowego prawdopodobieństwa wskazują na szeroki rozrzut możliwych wyników. Dla inflacji wynoszą 3,1–3,2 proc. w 2026 r., 3,1–5,3 proc. w 2027 r. i 1,4–4,4 proc. w 2028 r.
Dla PKB wynoszą odpowiednio 3,2–4,1 proc., 1,9–3,8 proc. i 1,7–3,9 proc.
Prawdopodobieństwo, że inflacja wyniesie w IV kw. 2027 r. poniżej 3,5 proc., NBP szacuje na 70 proc., a że znajdzie się w przedziale 1,5–3,5 proc. na 34 proc.