GUS potwierdził: Inflacja w październiku powróciła do przedziału celu NBP
Inflacja w październiku wyniosła 3,5 proc. rok do roku – podał w piątek Główny Urząd Statystyczny (GUS). Dane okazały się zbieżne z szybkim szacunkiem przekazan
Inflacja w październiku wyniosła 3,5 proc. rok do roku – podał w piątek Główny Urząd Statystyczny (GUS). Dane okazały się zbieżne z szybkim szacunkiem przekazan
Inflacja spadła na obrzeża przedziału odchyleń wokół celu inflacyjnego NBP (2,5 proc. +/- 1 pkt proc.), po wyniku 4,1 proc. we wrześniu. Pomógł powrót programu Ceny Paliwa Niżej od 3 października. W porównaniu do września, w październiku paliwa potaniały o 9,7 proc., a roczna dynamika cen w tej kategorii obniżyła się z 36,1 proc. do 21,7 proc.
Niestety, ustępuje za to najgłębsza od dekady deflacja cen żywności. Wciąż są one średnio rzecz biorąc niższe niż przed rokiem, ale ten wynik „na minusie” jest coraz mniej okazały: -0,3 proc. rok do roku w październiku względem -0,7 proc. we wrześniu i -1,2 proc. w sierpniu.
Czytaj więcej
W szczegółach wciąż widać duże spadki cen w ujęciu rok do roku m.in. masła (około 21 proc.), cukru trzcinowego (prawie 18 proc.), o kilka procent tańsze są też m.in. mleko, jabłka, cytrusy, ryż czy mięso wieprzowe i drobiowe. Z drugiej strony, wyraźnie droższe niż przed rokiem są m.in. papryka (o ponad 21 proc.), pomidory (ponad 15 proc.), owoce jagodowe (8,5 proc.) czy ryby i wołowina (około 6 proc.).
O około 3,5–4,5 proc. droższe niż przed rokiem są m.in. energia elektryczna, ciepła woda czy centralne ogrzewanie. Paliwo drzewne, w tym pellety i brykiety, podrożały przez rok o blisko jedną czwartą, w podobnej skali podrożał też węgiel, brykiety z węgla i torf.
Uwagę ekonomistów zwrócił też niespodziewany spadek inflacji bazowej (czyli bez paliw, energii i żywności), zapewne poniżej 3 proc. rok do roku, czyli najniżej od marca. Te dane NBP poda w poniedziałek 16 listopada.
Mimo spadku inflacji w październiku i powrotu do przedziału wahań wokół celu NBP, perspektywy na kolejne miesiące i kwartały są niepokojące, a przede wszystkim: niepewne. Zależeć będą one nie tylko od sytuacji geopolitycznej – w tym na rynku ropy i paliw – ale też od stopnia działań osłonowych rządu. Przykładowo, Narodowy Bank Polski szacuje, że bez CPN, na razie rozpisanego do końca roku, od stycznia 2027 r. inflacja w Polsce mogłaby wzrosnąć do ponad 4,5 proc. rok do roku. Przedłużenie programu oznaczałoby jednak wskaźnik nawet o 0,9 pkt proc. niższy. Rząd zapowiada też wprowadzenie maksymalnej ceny gazu dla gospodarstw domowych. Jak zauważają ekonomiści PKO BP, gaz na światowych rynkach podrożał o 60–100 proc., co oznaczałoby duże podwyżki dla odbiorców w ramach nowych taryf.
Inflacja w Polsce
Foto: PAP
Czeka nas też dalszy wyraźny wzrost cen żywności. Rynek żywności zacznie odczuwać z czasem wzrost kosztów nawozów i transportu ze względu na wojnę w Zatoce Perskiej, a na to wszystko nakładają się lokalne kwestie pogodowe (mieliśmy w tym roku m.in. srogą zimę czy duże susze) oraz globalne trendy (m.in. wychodzenie z dołka cen nabiału i wieprzowiny). – Przewidujemy przyspieszenie inflacji w tej kategorii z około -1,5 proc. latem 2026 r. do 5–6 proc. w drugiej połowie 2027 r. – mówi dr Piotr Bartkiewicz, ekonomista Pekao.
W danych wciąż nie widać szerokiego „rozlewania się” efektu wyższych cen paliw i nośników energii na inne kategorie. – Przenikanie cen energii do pozostałej części koszyka inflacyjnego jest relatywnie niewielkie – mówił podczas niedawnej prezentacji inflacyjnej NBP dr hab. Jacek Kotłowski, dyrektor Departamentu Analiz i Badań Ekonomicznych NBP. Z czasem jednak i tu pewne negatywne trendy możemy zobaczyć, acz raczej umiarkowane: NBP w centralnej prognozie widzi inflację bazową maksymalnie na poziomie 3,4 proc. rok do roku. w pierwszej połowie 2027 r.
Czytaj więcej
Przedłużony czas podwyższonej inflacji i obawy, że im dłużej utrzymywać się będą wysokie ceny surowców, tym większe będzie ryzyko wzrostu presji inflacyjnej w gospodarce, rodzą obawy Rady Polityki Pieniężnej. Tym bardziej że przecież podwyżki zaordynowały już duże banki (Fed, EBC) i sposobią się do kolejnych.
Jak relacjonował przewodniczący RPP prof. Adam Glapiński, już dyskusja podczas listopadowego posiedzenia była „żywa i gorąca”. Nowa projekcja NBP, z którą zapoznali się członkowie Rady, wskazywała wszak, że średnio w 2027 r. inflacja wyniesie aż 4,2 proc., o 1,5 pkt proc. powyżej prognozy z poprzedniej projekcji (z lipca). W listopadzie obyło się bez podwyżki stóp, w grudniu też zapewne do niej nie dojdzie (zwyczajowo RPP dość rzadko zmienia stopy w ostatnim miesiącu roku), ale w styczniu nie jest to wykluczone, a zależeć będzie od napływających danych i prognoz oraz decyzji administracyjnych i politycznych (co z CPN, co z taryfami itd.).
– Boimy się, że stopy trzeba będzie podnieść. Jest duży znak zapytania nad styczniem – oceniał po posiedzeniu prezes NBP i przewodniczący RPP prof. Adam Glapiński. Podwyżek nie wykluczali też w kolejnych dniach inni członkowie RPP. Iwona Duda powiedziała, że jeżeli wystąpią „określone uwarunkowania i będzie taka potrzeba”, to politykę monetarną trzeba będzie zaostrzyć. Gabriela Masłowska przyznała, że najnowsza projekcja NBP wzmacnia argumenty za podwyżką stóp procentowych, a bardziej odpowiednim momentem na to byłby styczeń właśnie ze względu na to, że będzie wiadomo, co z cenami paliw i energii. Dodawała, że listopadowe posiedzenie RPP było pierwszym od wielu miesięcy, na którym pojawiły się głosy za zacieśnieniem polityki pieniężnej (można przypuszczać, że w swojej wypowiedzi Masłowska „zapomniała” o Joannie Tyrowicz, która głosuje za podwyżkami stóp od dawna). Henryk Wnorowski mówił, że – bazując na nowej projekcji – prawdopodobieństwo podwyżki o 25 punktów bazowych w grudniu jest znaczne, a w styczniu wysokie. Również Marcin Zarzecki ocenił, że prawdopodobieństwo podwyżki w przyszłym roku znacznie wzrosło (a i grudniowej nie wykluczył).
W nieco bardziej gołębim tonie wypowiedział się Wiesław Janczyk. On też ocenił, że w grudniu stopy procentowe najprawdopodobniej pozostaną bez zmian, a kolejne decyzje będą uzależnione przede wszystkim od sytuacji na rynku energii, ciepła i gazu oraz cen paliw. Podkreślał jednak, że stopy procentowe są realnie dodatnie i gdyby rząd utrzymał ceny administracyjne na poziomie zbliżonym do obecnego, to wyprzedzająca podwyżka nie byłaby uzasadniona.
Texto de Rzeczpospolita tal como lo publicó, leído de su página y mostrado aquí con el formato de El Autómata. El original, en rp.pl · Volver a la noticia de El Autómata