Z tego artykułu dowiesz się:
- Jakie zarzuty dotyczące finansowania partii politycznej stały za utratą statusu OPP przez Fundację Osuchowa.
- Którą nową organizację zaczął promować Grzegorz Braun i jaki był finansowy skutek tych działań.
- Jak prezes wspieranego stowarzyszenia tłumaczy nagły wzrost wpływów z 1,5% podatku o setki tysięcy złotych.
- Dlaczego kwota zebrana w ramach celu szczegółowego, wskazanego przez polityka, nie została ujawniona.
„Budzimy śpiących rycerzy! Przekaż 1,5 proc. podatku na
działalność społeczną pożytku publicznego” – taką treść
miał baner, który 12 marca pojawił się na kontach w mediach
społecznościowych Grzegorza Brauna, a także na profilach
związanych z nim fundacji Osuchowa i Pobudka. Baner zachęcał
sympatyków Brauna, by przy rozliczeniu podatku dochodowego podać
wskazany na nim numer KRS i dodać cel szczegółowy „Pobudka”.
Numer KRS należy do
Stowarzyszenia im. Kazimierza Wielkiego. Reklama Brauna mogła
zapewnić mu wpływy nawet 300 tys. zł. Prezes Konfederacji Korony
Polskiej wciąż skutecznie zachęca swoich sympatyków do
przekazywania 1,5 proc. podatku dochodowego, mimo coraz większych
związanych z tym kontrowersji.
Czytaj więcej
Grzegorz Braun zachęcał do przekazywania 1,5 proc. na rzecz Fundacji Osuchowa. Jej działalność budzi kontrowersje
Podobne apele, jak
ten z 12 marca, Braun publikował też w poprzednich latach. Jednak
wówczas nie zachęcał do wspierania Stowarzyszenia im. Kazimierza
Wielkiego, lecz związanej ze sobą Fundacji Osuchowa, której nazwa
nawiązuje do wsi Nowa Osuchowa, znanej z objawień
maryjnych. Fundacja została założona przez Brauna w 2015 r.
a status organizacji pożytku publicznego, uprawniający do sięgania
po część podatku dochodowego, uzyskała w grudniu 2018 r. W
2025 r., czyli z tytułu podatku za 2024 r., otrzymała z tego
źródła 835,3 tys. zł, ośmiokrotnie więcej niż pięć lat
wcześniej. Ten finansowy sukces zbiegł się jednak z kłopotami
Osuchowej.
Pod koniec 2025 r. straciła status organizacji pożytku publicznego. Powodem było
złożenie sprawozdania godzinę po terminie. Jednak czarne chmury
nad Osuchową zaczęły gromadzić się już wcześniej. A zaczęło
się od publikacji „Rzeczpospolitej”.
W październiku
ubiegłego roku zaalarmowaliśmy, że finansowana z 1,5 proc. podatku
Osuchowa prowadzi działalność, która może być interpretowana
jako wspieranie partii politycznej Brauna, Konfederacji Korony
Polskiej. Wyjaśniliśmy, że fundacja wyprodukowała film
dokumentalny o objawieniach w Gietrzwałdzie w reżyserii Grzegorza
Brauna, z którym następnie jeździł po całym kraju, co zbiegło
się z jego prekampanią przed wyborami prezydenckimi. W spotkaniach
uczestniczył poseł Konfederacji Korony Polskiej Włodzimierz
Skalik, producent filmu.
Na tym nie koniec.
Osuchowa sfinansowała też Zjazd Tysiąclecia Korony Królestwa
Polski w październiku 2025 r. w Skaryszewie, który również
można było zakwalifikować jako wydarzenie partyjne. Problem w tym,
że przepisy zabraniają finansowania partii przez osoby prawne, w
tym przez fundacje. – Powinna to zbadać Państwowa Komisja
Wyborcza – mówił przed rokiem „Rzeczpospolitej” były szef
PKW Wojciech Hermeliński.
Po naszych tekstach
i utracie przez Osuchową statusu OPP, kontrolę dotyczącą fundacji
zapowiedział szef KPRM Jan Grabiec. Przeprowadziła ją rządowa
agencja zajmująca się organizacjami pozarządowymi, czyli Narodowy
Instytut Wolności – Centrum Rozwoju Społeczeństwa
Obywatelskiego. Kontrola wykazała, że Osuchowa „skupia się przede
wszystkim na wsparciu działań partii Konfederacja Korony Polskiej
oraz inicjatyw politycznych Grzegorza Brauna, Włodzimierza Skalika i
innych osób z nimi związanych”, a działacze „uczynili z
fundacji narzędzie finansowania partii politycznej”. Jak wynika z ustaleń, fundacja Osuchowa przekazywała pieniądze dalej, do innych
fundacji powiązanych z Braunem, m.in. Polskie Veto i Pobudka, które
nie posiadają statusu OPP, więc nie podlegają ustawowym zasadom
kontroli i transparentności.
Czytaj więcej
<blockquote class="twitter-tweet"><p Polityka, dezinformacja i nienawiść za pieniądze z 1,5% podatku przekazanego Fundacji Grzegorza Brauna i Włodzimierza Skalika.
Zamiast działalności pożytku publicznego, z 1,5% podatku politycy prowadzą działalność pożytku prywatnego i politycznego.
Fundacja Grzegorza Brauna i Włodzimierza Skalika wykorzystała mechanizm 1,5% podatku, by finansować działania Konfederacji Korony Polskiej. Wspólnie z zastępczynią – Adelą Gąsiorowską – złożyliśmy w Prokuraturze Krajowej zawiadomienie o możliwości popełnienia przestępstwa.
W zawiadomieniu wskazujemy na możliwość naruszenia art. 507 Kodeksu wyborczego oraz art. 49c ustawy o partiach politycznych – przyjęcie niematerialnych korzyści majątkowych przez partię polityczną.
Chodzi po pierwsze o produkcję i dystrybucję filmu „Gietrzwałd 1877. Wojna światów”, sfinansowaną ze środków Fundacji z 1,5% podatku. Według jej sprawozdania odbyło się około 300 pokazów dla ponad 60 tys. osób. Film i wydarzenia z nim związane były promowane jako wydarzenia Konfederacji Korony Polskiej, a posła Skalika przedstawiano jako producenta. Projekcjom towarzyszyła promocja polityków.
Fundacja współorganizowała także Zjazd Tysiąclecia Korony Królestwa Polski w Skaryszewie, zapewniając m. in. transport, scenę, oświetlenie i sprzęt audio-wideo. Finansowała również działania związane z protestami przeciwko inwestycji Lidla w Gietrzwałdzie. Konfederacja promowała to wydarzenie jako „swoje”.
Z 1,5% podatku finansowano stowarzyszenie Stop NOP i Polskie Veto prowadzące działania dezinformacyjne na temat szczepień i pandemii. Osuchowa finansuje Fundację Pobudka promującą program polityczny Grzegorza Brauna.
W ostatnich trzech latach Fundacja miała łącznie ponad 1,5 mln zł większy budżet niż Konfederacja Korony Polskiej. W niektórych latach budżet Fundacji był nawet czterokrotnie większy od budżetu partii. W 2024 r. Fundacja otrzymała 835,3 tys. zł z 1,5% podatku.
1,5% podatku ma służyć działalności pożytku publicznego, a nie finansowaniu działalności partii politycznych! NIW–CRSO przygotował także doprecyzowanie przepisów dotyczących 1,5% i wprowadzenie sankcji za pośredniczenie OPP w przekazywaniu tych środków podmiotom nieuprawnionym.</p>— Michal Braun (@michalbraun) <a href="https://x.com/michalbraun/status/2104842330297479646?ref_src=twsrc%5Etfw">September 29, 2026</a></blockquote>
<script async </script>
– Środki z 1,5
proc. podatku wydawane były na sianie dezinformacji, nienawiści i
podziałów społecznych. Zamiast na działalność pożytku
publicznego, zostały wydane na działalność pożytku prywatnego i
politycznego – powiedział 29 września przed Prokuraturą Krajową
Michał Braun, dyrektor Narodowego Instytutu Wolności – Centrum
Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego, prywatnie kuzyn Grzegorza
Brauna. Poinformował, że skierował do prokuratury zawiadomienie
dotyczące Fundacji Osuchowa oraz finansowania działalności
Konfederacji Korony Polskiej.
– Ta sprawa jest
ewidentnym obchodzeniem ustawy o finansowaniu partii
politycznych. Te przepisy są też bardzo restrykcyjne. Niejedna
partia już ponosiła konsekwencje nieprzestrzegania tych przepisów,
czy intencjonalnie, czy ze względu na błędy – mówił z
kolei rzecznik rządu Adam Szłapka.
Po utracie statusu OPP przez Osuchową Braun wskazał nową organizację
Jak to możliwe, że
mimo tych kłopotów Braun zawiesił 12 marca na swoich profilach
baner sugerujący, że nadal zbiera wpływy z 1,5 proc.? Tym razem
podał numer KRS nie Fundacji Osuchowa, ale innej organizacji –
wspomnianego Stowarzyszenia im. Kazimierza Wielkiego,
zarejestrowanego w Lublinie.
Kieruje nim Karol
Wołek, znany z wielu działań na rzecz upamiętniania Narodowych
Sił Zbrojnych i generalnie żołnierzy wyklętych. Podobne
inicjatywy podejmują też kierowane przez niego Stowarzyszenie im.
Kazimierza Wielkiego oraz Fundacja im. Kazimierza Wielkiego (nazwy te
używane są zamiennie). Organizują np. ogólnopolski konkurs dla
uczniów „Żołnierze Wyklęci – bohaterowie niezłomni”,
najstarszy i największy o tej tematyce. W komitecie honorowym
ostatniej edycji konkursu zasiedli m.in. wicepremier i minister
obrony narodowej Władysław Kosiniak-Kamysz oraz były już szef
Biura Bezpieczeństwa Narodowego Sławomir Cenckiewicz.
Stowarzyszenie organizuje też m.in. szkolenia obronne i z pierwszej
pomocy.
Zaś z publikowanych
przez Ministerstwo Finansów informacji o części podatku PIT,
przekazanego organizacjom pożytku publicznego, wynika, że w tym
roku nastąpił skokowy wzrost wpływów uzyskiwanych z tego tytułu
przez Stowarzyszenie im. Kazimierza Wielkiego. W 2024 r. (czyli z podatku za 2023 r.) stowarzyszenie to uzyskało 1,02 mln zł, rok
później zbliżoną kwotę, bo 1,15 mln zł. W tym roku, czyli z
podatku za ubiegły rok, stowarzyszenie dostało znacznie więcej, bo
1,45 mln zł.
Dlaczego w skali
roku wpływy z 1,5 proc. podatku wzrosły aż o 300 tys. zł? Czy
takie finansowe wiano wniósł Grzegorz Braun, zachęcający do
wpisywania numeru KRS stowarzyszenia w rozliczeniu PIT? Prezes
stowarzyszenia Karol Wołek przekonuje, że nie. – Wzrostu wpływów
nie da się wytłumaczyć w ten właśnie sposób – mówi
„Rzeczpospolitej”. – Po prostu nasze środowisko wraz z innymi
środowiskami, z którymi współpracuje, od lat prowadzi kampanię
promującą 1,5 proc. Zamieszczenie informacji w mediach
społecznościowych przez jedną osobę, nawet rozpoznawalną, nigdy
nie będzie miało tak dużego znaczenia jak wieloletnia, intensywna
praca z ludźmi w terenie – dodaje.
Czytaj więcej
Ile w takim razie
wpływów przyniosło polecenie Grzegorza Brauna? Ta kwota powinna
być możliwa do zidentyfikowania, bo prezes Konfederacji Korony
Polskiej zachęcał swoich zwolenników do wpisywania w deklaracji
podatkowej celu szczegółowego „Pobudka”. Tej kwoty Karol Wołek
nam nie podaje. – Ustawa o pożytku publicznym i wolontariacie nie
zobowiązuje nas do udostępniania takich informacji – precyzuje.
Zaznacza przy tym,
że nie zna Grzegorza Brauna osobiście i nie wie, dlaczego polecił
akurat jego stowarzyszenie. – Jesteśmy niezależną organizacją
pozarządową, nieafiliowaną przy żadnej opcji politycznej. Cieszy
nas, gdy ktoś poleca nas do wsparcia. Jednak taka osoba nie ma
żadnego wpływu na sposób wydawania naszych środków. Tak jak co
roku, przeznaczymy je na cele pożytku publicznego – zapewnia.
Te tłumaczenia nie
przekonują jednak posłanki Doroty Łobody, rzeczniczki prasowej
klubu KO. – Obserwując dotychczasową działalność publiczną
Grzegorza Brauna, a w szczególności to, w jaki sposób
wykorzystywał w niej Fundację Osuchowa, po prostu nie wierzę w
jego bezinteresowność. Wspierać działalność polityka można na
wiele sposobów. Trzeba będzie obserwować działalność
organizacji, wskazanej przez Brauna – dodaje.